فرافکنی وزیر نیرو درباره بحران کمبود آب و انرژی؛ از دولت رئیسی تا خرابکاری دشمن!

عباس علی‌آبادی وزیر نیرو روز سه‌شنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۴ در مجلس شورای اسلامی حضور پیدا کرد تا درباره بحران انرژی و آب به نمایندگان توضیح دهد. همانطور که پیش‌بینی می‌شد وزیر نیرو با فرافکنی و انداختن مسئولیت مشکلات موجود به دوش دولت قبل تلاش کرد عملکرد نامطلوب وزارت نیرو دولت چهاردهم را توجیه کند. عباس علی‌آبادی همچنین هیچ برنامه روشن و مشخصی برای مهار بحران کمبود آب و برق ارائه نکرد!

عباس علی‌آبادی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت «ناترازی اقتصادی موجب شده است طی سالیان گذشته بدهی پیمانکاران و سرمایه گذاران حوزه آب و برق به موقع پرداخت نشود قیمت‌های تکلیفی تشکیل سرمایه را متوقف سازد و مصرف برق و آب را به صورت غیر هدفمند و غیر بهره‌ور رشد دهد و بالاخره موجبات ناترازی را فراهم آورد.»

او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه بحران کمبود برق و آب برای نخستین‌بار در سال ۹۷ خود را نشان داد گفت «بخشی از شبکه‌ برق فرسوده و نیازمند نوسازی و تقویت جدی است؛ شبکه برق کشور عمر بیش از عمر مفید خود دارد و نیازمند نوسازی و به‌روزرسانی است.

وزیر نیرو همچنین با اشاره به مشکلات در بخش آب گفت «مهم‌ترین چالش‌های بخش آب عبارتند از وجود طرح‌های نیمه‌تمام متعدد در هر استان بطوری که در حال حاضر در هر استان بطور متوسط حدود ۱۰ طرح نیمه‌تمام وجود دارد و مجموعاً ۶۷ طرح نیمه‌تمام در بخش آب کشور با بودجه‌های مربوط به سال ۱۴۰۳ فعال هستند. در حالی که کل بودجه‌های پیش‌بینی شده برای سال ۱۴۰۴ در شرایط مطلوب تنها پاسخگوی بخش کوچکی از نیازها خواهد بود.

او همچنین بحران اصلی را به عملکرد دولت ابراهیم رئیسی مرتبط دانست که در آن دولت خودش وزیر صنعت، معدن و تجارت بود: «من وزیر صمت [دولت رئیسی] بودم؛ به شما عرض می‌کنم که وقتی دولت جدید را تحویل گرفتیم صنایع خاموش بودند. اقدامی را که دشمن در خطوط گاز انجام داد، هیچ جا اعلام نکردم. جلسه علنی است و مایل نیستم اطلاعاتی که نباید داده شود، داده شود. به هر صورت آنچه ما تحویل گرفتیم مخازن خالی بود اما امسال همکاران من در وزارت نفت مخازن را به وضعیت خوبی رسانده‌اند.

او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به عدم وجود سرمایه‌گذار در صنعت برق و آب ایران، اعلام کرد که «اخیرا خارجی‌ها به دلایلی که همه‌تان می‌دانید کشور ما را ترک کرده‌اند؛ حتی چینی‌ها هم از اینجا رفته‌اند.

عباس علی‌آبادی وقتی به «اقدام دشمن در خطوط گاز» اشاره گفت که «ما از آن شرایط عبور کردیم و از این شرایط هم عبور خواهیم کرد». این در حالیست که همانطور که وزیر نیرو اشاره کرده هیچ سرمایه‌گذار خارجی حاضر نیست در اقتصاد ایران، از جمله انرژی، سرمایه‌گذاری کند.

در آنسو اما بودجه وزارت نیرو و درآمدهای این وزارتخانه رقمی قابل توجه است و مشخص نیست چرا سالهاست سرمایه‌گذاری در اینباره رخ نداده است.

در همین رابطه آرش نجفی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران و تحلیلگر بخش انرژی «وقتی صحبت از زیرساخت‌های فرسوده حوزه برق می شود، اتفاقا خوب است به مسئله درآمدهای وزارت نیرو هم بپردازیم. در سالهای اخیر و  گذشته وزارت نیرو، از محل فروش برق، درآمد بسیار قابل توجهی داشته و این درآمد را هم که به نیروگاه‌دارها و تولیدکننده‌های نیرو تقدیم نکرده است. بنابراین، انتظار می‌رود هم اکنون، وزارت نیرو، انباشت سرمایه قابل توجهی داشته باشد. در شرایطی که حدس زده می‌شود چنین سرمایه‌ای در بدنه وزارت نیرو وجود دارد پس طبیعتا، این خواست به وجود می‌آید که حتما زیرساخت‌ها و شبکه توزیع برق را بازسازی و نوسازی کنند و عملا بهانه‌ای برای کمبود بودجه نداشته باشند.

آرش نجفی افزوده «وزرای فعلی، عمدتا گذشته را بهانه می‌کنند که بابت مشکلات فعلی پاسخی ندهند. این روال فرار رو به جلو و اینکه وزرای ما پاسخگو نیستند و نمی توانند مشکلات را حل کنند، نشان می‌دهد که ما هم مشکل ساختاری داریم و هم نقشه راه وزارت نیرو بازسازی و بازنگری نشده است. افزون بر این ها، وزیری که از صنعت برق شناخت دارد و سالهای سال، مدیر بزرگ ترین هلدینگ انرژی کشور بوده، اگر توانایی نداشته که صورت مسئله انرژی کشور را حل کند، نباید مسئولیت می‌پذیرفت.

همانطور که آرش نجفی هم اشاره کرده به نظر می‌رسد اساسا نقشه راه مشخصی در وزارت نیرو برای بخش آب و انرژی وجود ندارد. در این شرایط مدتهاست تنها اقدام وزارت نیرو جیره‌بندی است؛ جیره‌بندی از گاز و برق در سالهای گذشته شروع و امسال به جیره‌بندی آب رسید.

قابل توجه اینکه مقامات حکومتی نیز به دنبال «عادی‌سازی» جیره‌بندی آب و انرژی هستند. در این رابطه محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در سخنانی که امروز در جلسه نمایندگان با وزیر نیرو داشت، مدعی شد مردم قطع برق را می‌پذیرند!

قالیباف مدعی شده مشکل مردم «بی‌نظمی و ناعدالتی در قطع برق» است و افزوده «کسی که برگ سبز گرفته است و پول داده است که در هیچ شرایطی برق او قطع نشود، نمی‌پذیرد؛ سرمایه گذاری که سرمایه‌اش را در صنعت گذاشته و ما برق او را نمی‌دهیم، نمی‌پذیرد.

پیش از این نیز کارشناسان نسبت به اقدامات غیرمؤثر دولت در رویارویی با بحران انرژی و آب انتقادهایی را مطرح کرده بودند.

هاشم اورعی رئیس اتحادیه انرژی و کارشناس ارشد انرژی مدتی پیش با انتقاد از عملکرد شورای عالی انرژی گفته بود «برای اینکه کیفیت تصمیمات شورای عالی انرژی را بدانید بگویم که یکی از مصوبات این بود که در نیمه جنوبی کشور، تبلیغ برای کولرگازی ممنوع بود. شما عمق تصمیم را ببینید. وقتی این وضع شورای عالی انرژی است، آن هم می‌شود وزارت نیرو و ساتبا و غیره. همه چیز به همه چیز می‌آید.»